İn­san, çek­ti­ği ıs­tı­rap nispe­tin­de zevk du­yar

@Ozlemhsbl

Ha­yat­tan al­dı­ğı­mız her zev­ki ona mua­dil bir ıs­tı­rap­la öde­di­ği­mi­zi bil­di­ğim için, hiç bir şey­den yüz­de yüz saa­det ümit et­mi­yor ve yüz­de yüz felâket­ten kork­mu­yor­dum. Bu­nun iki­si de imkânsız­dır. Çün­kü ruhî var­lı­ğı­mız haz­la ke­de­rin mu­va­ze­ne­si­ne is­ti­nat eder, iş­te en bü­yük ada­let ve mü­sa­vat! 

İn­san, çek­ti­ği ıs­tı­rap nispe­tin­de zevk du­yar: Ne ka­dar acı­kır­sa ye­mek­ten, ne ka­dar yo­ru­lur­sa din­len­mek­ten, ne ka­dar arar­sa bul­mak­tan o de­re­ce zevk alır. İh­ti­yaç ve ıs­tı­rap­la mu­vaf­fa­ki­yet ve saa­det ara­sın­da­ki bu ri­yazî te­na­süp, bü­tün in­san­lar ara­sın­da tam ve ezelî bir mü­sa­vat te­min et­miş­tir. 

Eğer bir ada­mın ha­ya­tın­da duy­du­ğu haz ve ke­der yekûnla­rı he­sap edi­le­cek olur­sa gö­rü­le­cek­tir ki hiç kim­se kim­se­den da­ha faz­la ne mesut ne de bed­baht­tır. He­pi­miz kah­ka­ha­la­rı­mı­zı göz­yaş­la­rımızla ödü­yo­ruz ve bu hu­sus­ta bir di­len­ci bir mil­yar­der­den fark­sız­dır. Çok gü­le­nin çok ağ­la­dı­ğı­nı söyleyen ata­lar sö­zü de bi­ze he­ye­can­la­rı­mız ara­sın­da­ki mu­va­ze­ne­den do­ğan bu bü­yük mü­sa­va­tı bil­di­ri­yor. Bu­nun için mu­vak­kat haz­lar ve ke­der­ler is­tis­na edi­lir­se in­san­lar ara­sın­da de­vam­lı bir saa­det ve felâket­ten bah­se­dil­me­si­ni bi­le faz­la bu­lan­lar­da­nım. 

Ka­rar­la­rım üze­rin­de mesut ol­mak ümi­di ve bed­baht ol­mak kor­ku­su te­si­ri­ni kay­bet­miş­ti. Bü­­tün amel­le­ri­mi­zin ne­ti­ce­le­ri ara­sın­da ıs­tı­rap ve zevk iti­ba­riy­le ahenk bu­lun­du­ğu­na bir ke­re da­ha ka­ani ol­duk­tan son­ra, Mu­allâ Ha­nı­ma bu meseleyi doğ­ru­dan doğ­ru­ya aç­ma­ğa ka­rar ver­dim. 

Ki­ta­bım­la bir ka­dın ka­ri ara­sın­da­ki mü­na­se­bet, böy­le­ce da­ha can­lı ve mü­ces­sem bir ha­le ge­li­yor­du. 

[line] Peyami Safa'nın, Bir Tereddütün Romanı isimli eserinden  (sayfa: 46-47) bir bölüm okudunuz...